• slide1 slide1 slide1 slide1 slide1 slide1 slide1

Bệnh rụng lá Corynespora trên cây cao su


Phân bố

Đây là bệnh mới và có tác hại lớn chưa từng có từ trước tới nay tại các nước trồng cao su tại Đông và Nam Á. Xuất hiện lần đầu trên cây cao su thực sinh tại Sierra Leone (Châu Phi) năm 1949, tiếp theo lần lượt ghi nhận tại Ấn Độ năm 1958; Malaysia năm 1961; Nigeria năm 1968; Thái Lan, Sri Lanka và Indonesia năm 1985; Brazil và Bangladesh năm 1988. Bệnh gây thiệt hại nặng nhất tại Sri Lanka, nơi phải nhổ bỏ và trồng lại trên 5.000 ha, chính phủ phải bồi thường cho những người trồng cao su bị thiệt hại trên 5 triệu USD. Tại Malaysia, Thái Lan và Indonesia nhiều ngàn hecta cao su bị hại nặng làm ảnh hưởng lớn đến sản lượng và sinh trưởng đôi khi gây chết toàn bộ cây.

Nhiều giống có sinh trưởng nhanh và sản lượng cao ngày càng dễ nhiễm. Hơn nữa, tính kháng bệnh của giống biến thiên nhiều theo từng vùng khí hậu khác nhau. Trên cây cao su, bệnh gây hại trên lá, cuống và chồi.

Bệnh xuất hiện tại Việt Nam vào tháng 8 năm 1999, gây hại nặng trên giống RRIC 103, RRIC 104 và LH 88/372. Hiện nay, số lượng giống bị nhiễm bệnh tăng lên nhiều và cũng đã xuất hiện ở hầu hết các công ty cao su tại Đông Nam Bộ (ĐNB).

Tác nhân gây bệnh

Do nấm Corynespora Cassiicola (Berk. & Curt.) Wei, họ Moniliales. Nấm còn có tên khác: Helminthosporium Cassiicola Berk. & Curt., apud Berk.; H. papayae H. Syd.; H. vignae Olive, apud Olive, Bain & Lefbvre; Cercospora melonis Cooke; C. vignicola Kawamura; Corynespora melonis (Cooke). Hiện nay, đã có 6 nòi nấm gây hại cho cây cao su.

Bào tử phóng thích vào ban ngày và cao điểm từ 8 - 11 giờ. Sau thời gian mưa nhiều và tiếp theo nắng ráo, số lượng bào tử phóng thích nhiều nhất. Bào tử có khả năng tồn tại trên các vết bệnh hoặc trong đất với thời gian dài, trên lá cao su khô nấm vẫn tồn tại và giữ nguyên khả năng gây bệnh đến 3 tháng. Nấm xâm nhập chủ yếu ở mặt dưới lá qua biểu bì và khí khổng, ngoài ra nấm còn tiết ra men (celluloza) giúp phân hủy màng tế bào.

Trong quá trình sinh trưởng nấm còn tiết ra chất độc (CC toxin), hợp chất này rất độc cho cao su, cho nên chỉ với một vết bệnh nhỏ trên gân lá chính cũng đủ gây rụng lá. Nấm có khả năng tồn tại và phát triển trong phạm vi nhiệt độ lớn, thích hợp nhất ở 28 ± 2oC và ẩm độ bão hòa. Nấm có khả năng gây hại cho cả lá già và non cũng như cuống lá và chồi. Hơn nữa, do xảy ra quanh năm và suốt chu kỳ sống của cây cao su nên có tác hại lớn, nhất là cho các giống mẫn cảm.

Ngoài cây cao su, nấm còn ký sinh trên 150 loại cây thuộc nhiều họ khác nhau, hơn 80 nước trên nhiều vùng khí hậu từ nhiệt đới đến ôn đới và gây hại trên tất cả bộ phận của cây từ lá tới rễ. Nấm từ cây cao su không gây hại cho cây khác và ngược lại.

Triệu chứng

Xuất hiện trên lá, cuống lá và chồi với những triệu chứng khác nhau:

Trên lá: Triệu chứng đặc trưng với vết bệnh màu đen có hình dạng xương cá dọc theo gân lá. Nếu gặp điều kiện thuận lợi các vết lan rộng gây chết từng phần lá do sự phá hủy của lục lạp, sau đó toàn bộ lá đổi màu vàng - cam và rụng từng lá một.

Trên lá non các vết bệnh có hình tròn màu xám đến nâu với vòng màu vàng xung quanh, tại trung tâm đôi khi hình thành lỗ. Lá quăn và biến dạng sau đó rụng toàn bộ.

Trên chồi và cuống lá: Các chồi xanh dễ nhiễm, đôi khi nấm bệnh cũng gây hại chồi đã hóa nâu. Dấu hiệu đầu tiên với vết nứt dọc theo cuống và chồi có dạng hình thoi, có mủ rỉ ra sau đó hóa đen, vết bệnh có thể phát triển dài đến 20cm gây chết chồi, đôi khi chết cả cây. Nếu dùng dao cắt bỏ lớp vỏ ngoài sẽ xuất hiện những sọc đen ăn sâu trên gỗ, chạy dọc theo vết bệnh. Trên cuống lá với vết nứt màu đen có chiều dài 0,5 - 3,0mm.

Nếu cuống lá bị hại, toàn bộ lá chét bị rụng khi còn xanh dù không có một triệu chứng nào xuất hiện trên phiến lá.

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Do gây hại quanh năm và trong suốt giai đoạn sinh trưởng từ vườn ươm đến vườn khai thác, nên giống kháng bệnh đóng vai trò quyết định. Tránh trồng các giống mẫn cảm: RRIC 103, RRIC 104, KRS 21, RRIM 725, RRIM 600, Fx 25, IAN 873, PPN 2058, PPN 2444 và PPN 2447. Riêng giống RRIC 103 và KRS 21 đã bị loại bỏ hoàn toàn tại các quốc gia trồng cao su trên thế giới.

Ghép tán bằng các giống kháng bệnh.

Sử dụng thuốc chuyên trị nấm Corynespora là Sumi Eight 12.5WP của Nhật Bản theo khuyến cáo sau:

Liều dùng: Pha 10 – 15gr Sumi Eight 12.5WP cho bình 16 lít hoặc 150 – 200gr thuốc Sumi Eight 12.5WP cho 200 – 220 lít nước.

Phun ít nhất 800 lít nước cho 1 ha, phun khi bệnh chớm xuất hiện. Phun thật đẫm ướt và kỹ vào tán lá cây và đặc biệt mặt dưới của tán lá.

Nếu bệnh gây hại nặng thì nên phun cho đến khi bệnh dứt hẳn và thời gian cách nhau giữa 2 lần phun là 7 - 10 ngày. 


    
Sản phẩm